Kısaca
- Alıcı e-Fatura mükellefiyse e-Fatura, değilse e-Arşiv fatura düzenlenir.
- Alıcının durumu GİB'in e-Fatura kayıtlı kullanıcılar listesinden sorgulanır; programlar bunu kendiliğinden yapar.
- e-Fatura'yı yalnız e-Fatura mükellefleri düzenleyebilir; e-Arşiv için e-Fatura mükellefi olmak gerekmez.
- Yanlış türde kesilen fatura iptal edilip doğru türde yeniden düzenlenir.
İki belge de elektronik fatura ve aynı hukuki değere sahip. Aralarındaki fark, faturanın kime kesildiği ve nasıl iletildiği. Hangi belgeyi düzenleyeceğinize satıcı olarak siz değil, alıcınızın e-Fatura sistemindeki durumu karar verir.
Tek fark: alıcı
| e-Fatura | e-Arşiv fatura | |
|---|---|---|
| Alıcı | e-Fatura mükellefi bir işletme | e-Fatura mükellefi olmayan işletme ya da bireysel müşteri |
| Kim düzenler? | Yalnız e-Fatura mükellefleri | e-Arşiv uygulamasındaki herkes; GİB portalı da kullanılabilir |
| İletim | GİB sistemi üzerinden alıcının gelen kutusuna | Kâğıt çıktı ya da e-posta, SMS gibi elektronik yollarla |
Alıcının durumu nasıl öğrenilir?
GİB, e-Fatura sistemine kayıtlı kullanıcıların listesini tutar. Faturayı kesmeden önce alıcının vergi numarası bu listede sorgulanır: kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv. Ön muhasebe programları sorguyu fatura ekranında kendiliğinden yapar; elle düzenlenen faturalarda en sık hata bu adımın atlanmasıdır. Bir müşterinin durumu değişebilir: geçen ay e-Arşiv kestiğiniz şirket bu ay e-Fatura mükellefi olmuş olabilir.
e-Fatura'da senaryolar
e-Fatura iki temel senaryoyla gönderilir. Temel faturada alıcının sistem üzerinden bir yanıt vermesi beklenmez. Ticari faturada alıcı faturayı sistem üzerinden kabul ya da reddedebilir; reddedilen fatura için yeni bir düzenleme gerekir. Hangi senaryonun kullanılacağını müşterinizle ve mali müşavirinizle belirleyin.
e-Arşiv'in iletilmesi
e-Arşiv faturayı alıcı isterse kâğıt çıktı olarak verirsiniz; e-posta ya da SMS ile de iletebilirsiniz. İnternetten yapılan satışlarda fatura elektronik olarak iletilir. Bireysel müşterinin e-posta adresini kayıtlı tutmak, hem iletimi hem de sonradan gelen "faturamı tekrar gönderir misiniz?" taleplerini kolaylaştırır.
Yanlış türde fatura kesilirse
e-Fatura mükellefi bir şirkete e-Arşiv kesildiyse ya da tersi olduysa, hatalı belge iptal edilir ve doğru türde yeniden düzenlenir. İptalin hangi yolla ve ne kadar sürede yapılacağı belge türüne göre değişir; düzeltmeyi gecikmeden ve mali müşavirinizle birlikte yapın.
2027'den sonra kâğıt seçeneği kalmıyor
Bugün e-Fatura mükellefi olmayan bazı küçük işletmeler küçük tutarlı faturaları hâlâ kâğıt düzenleyebiliyor. 1 Ocak 2027'den itibaren basit usuldeki ve işletme defteri tutan mükellefler için de bütün faturalar e-Arşiv olacak. Yani alıcı e-Fatura mükellefi değilse seçenek tek: e-Arşiv.
Sık sorulanlar
e-Arşiv kesmek için e-Fatura mükellefi olmam gerekir mi?
Hayır. e-Arşiv faturayı GİB'in ücretsiz portalından ya da özel entegratör üzerinden çalışan bir programla e-Fatura mükellefi olmadan da düzenleyebilirsiniz.
Bireysel müşteriye e-Fatura kesebilir miyim?
Hayır. e-Fatura yalnız sisteme kayıtlı işletmeler arasında düzenlenir; bireysel müşteriye e-Arşiv fatura kesilir.
Kaynaklar
Bu yazı 21 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sınırlar, oranlar ve tarihler değişebilir; işletmenize özel durum için mali müşavirinize danışın.