Kısaca
- Kendi adına serbest çalışan diş hekimi serbest meslek erbabıdır; yazarkasa kullanma zorunluluğu yoktur.
- Her tahsilat için e-SMM düzenlenir; kartla alınan ödeme de buna dahildir.
- Şirket olarak kurulan kliniklerde belge düzeni farklıdır; mali müşavirinizle netleştirin.
- Taksitli tedavide planı, her taksidi ve belgeyi hasta kartında birlikte izleyin.
Diş hekimlerinin sık sorduğu soru şu: "Hastadan kartla ödeme alıyorum, yazarkasa POS almam gerekir mi?" Yanıt, muayenehanenin nasıl kurulduğuna bağlı.
Serbest çalışan diş hekimi: yazarkasa yok, e-SMM var
Kendi nam ve hesabına çalışan diş hekimi serbest meslek erbabıdır. GİB'in serbest meslek rehberinde açıkça belirtildiği gibi serbest meslek faaliyeti yazarkasa kullanma zorunluluğu kapsamında değildir. Bunun yerine her tahsilat için elektronik serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenlenir. e-SMM zorunluluğu 1 Haziran 2020'den beri uygulanıyor; yeni başlayan hekim, işe başladığı ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar uygulamaya geçer.
Kartla ödeme
Kartla ödeme kabul etmek bir tercihtir. Kabul ediyorsanız bankanızın ya da bir ödeme kuruluşunun POS'unu kullanırsınız; bu cihaz yalnız tahsilat aracıdır ve POS'tan yapılan her tahsilatın ardından e-SMM düzenlenir. Hasta muayenehaneye gelmeden ödeme yapacaksa (örneğin bir sonraki seansın ön ödemesi) ödeme linki de kullanılabilir; karşılığında yine e-SMM düzenlenir.
Şirket olarak çalışan klinikler
Muayenehane yerine bir şirket yapısında kurulmuş kliniklerde hizmet şirket adına verilir ve belge olarak serbest meslek makbuzu yerine fatura (e-Arşiv ya da e-Fatura) düzenlenir. Bu yapıda yazarkasa ve diğer yükümlülükler faaliyete ve şirketin durumuna göre değişebileceği için mali müşavirinizle birlikte değerlendirin.
Taksitli tedavi: plan, taksit, belge
İmplant, ortodonti gibi uzun tedavilerde ödeme çoğu zaman taksitle yapılır. Üç şeyin aynı yerde izlenmesi gerekir:
- Tedavi planı ve teklif: Hangi işlemler, hangi seanslarda, toplam bedel.
- Taksit planı: Vade tarihleri ve tutarlar; vadesi gelen taksidin önceden görünmesi.
- Tahsilat ve belge: Her taksit tahsil edildiğinde düzenlenen makbuz ya da fatura.
Bu üçü ayrı defterlerde tutulduğunda "Bu taksit ödendi mi, makbuzu kesildi mi?" sorusu her ay yeniden sorulur.
Hasta verisi
Hastaya ait sağlık bilgileri kişisel verilerin korunması mevzuatında özel nitelikli veri sayılır. Randevu ve tahsilat ekranlarında her çalışanın yalnız işine gereken bilgiyi görmesi, erişimlerin kayıt altında olması bu açıdan önemlidir.
Sık sorulanlar
Serbest çalışan diş hekimi için POS bulundurmak zorunlu mu?
Genel bir zorunluluk yok. Kartla ödeme kabul ediyorsanız POS kullanır, her tahsilat için e-SMM düzenlersiniz.
Taksitle ödenen tedavide makbuzu ne zaman düzenlerim?
Serbest meslekte makbuz tahsilat anında düzenlenir; her taksit tahsil edildiğinde o tutar için e-SMM kesilir.
Bu yazı 21 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sınırlar, oranlar ve tarihler değişebilir; işletmenize özel durum için mali müşavirinize danışın.